|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini
mekanik enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG
li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli
motorun yakıtı benzin; Dizel motorun
yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun
yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar
sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör
tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su
soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye
ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten
yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye
ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı
motorlar ise, mazot, benzin ya da motorin
yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki
zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye
ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme,
sıkıştırılmış benzin-hava karışımının buji
ile ateşlenmesi ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile
şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya
genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme
yapılan motorlarda yakıt olarak motorin
kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda
yakıt olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş
motoru, piston, segman, piston kolu,
silindir kapağı, supap kapağı, eme
manifoltu, egzost manifoltu, silindir
gövdesi, silindir gömleği, karter, conta,
külbütör, emme supapı, ekzost supapı,
supap iteceği, krank mili, kam mili, volan
dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot
pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör
de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında
karbüratör, benzin pompası, buji,
disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME
SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı
önemli parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile distribütör içinde
bulunan platin takımı, alçak yüksek
gerilim kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi
ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli
motorlarda bulunan distribütör' ün en
önemli görevleri endüksiyon bobininden
gelen yüksek voltajı bujilere dağıtmanın
yanı sıra, platin ve meksefe yardımıyla
yüksek voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca
tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını
sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı
15.000 - 25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım
dağıtan distribütördür. Motor çalışmazken
kontak anahtarı, ateşleme durumunda açık
unutulursa platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı
parçaları değişmelidir. Bunlardan biri
platin ve bujidir. Ateşleme sistemi
ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise
platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe
(kondansatör) yanabilir. Platin meme
yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi
buji kablolarından birinin çıkmış olması
olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma
olmamasının sebeplerinden biri bujilerin
normal ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması
ayrıca bujilerin kurum bağlanmış
olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor
çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın
egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması
durumunda karışım oranı da kontrol
edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt
göstergesi, karbüratör, hava filtresi,
emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır: yakıt
deposu, besleme pompası, mazot filtresi,
enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma
kızdırma bujileri, yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre
giren havayı süzmek ve ve sessiz emiş
sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını
önlemek için basınçlı hava ile
temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi
tıkalı olan motor zengin karışımla
çalışır. Filtre yine de temzilenmeden
motor hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir
ve sadece benzinli motorlarda olur.
Benzin-Hava karışımını ayarlar.
Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk
havalarda motorun çabuk çalışmasını
sağlamaktır. Jikle devresi karbüratörde
bulunur. Jikle kelebeği, karbüratörün hava
giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost
manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak
çıkan yanlış gazların sesini azaltır. Eğer
aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa
susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından
biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye
ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en
önemli noktalardan biri hava filtresini
kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle
kışlık pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop
edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile
motorun hala çalışmasını sağlayan devre
rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa
motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti
ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz
pedalına sonuna kadar basılarak marş
yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de
bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak
için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi
siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA
SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu
doldurup sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa
depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken
kontak anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika
beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz
durumda olmalıdır. Yağ seviyesi yağ
çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ
çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır.
Yağ seviyesi normalin çok altında iken
motor çalıştırılırsa motor ısınır ve
yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak
olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor
yağı kullanılır. Motorun yağı karterin
altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni
motoryağı ise süpap muhafaza kapağı
üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde
mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden
bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman
çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ
lambasının sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup
olmadığı motor yağ göstergesinden takip
edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde
anormallik görülürse motor hemen
durdurulur.
SOĞUTMA
SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder.
radyatörün altında su boşaltma musluğu
vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır.
Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında
sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından
hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı
motordan ayıran bir diğer özellik hava
soğutmalı motorda radyatör ve su
pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış
gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır.
Vantilatör kayışı hareketini krank mili
kasnağından alır ve vantilatör kayışı
devir daim pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı
koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya
radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı
veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk
olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı
olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi
peteklerin üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık
ve kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da
kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek
temizlikte ve temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa,
termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz
ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden
soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim
düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru
çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su
konursa silindir kapağı ve blok
çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı
ıslak bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir
ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı
açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi
çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma
sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer
hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi
kayış kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks
dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle
kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli
ilk hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç
dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da
sigortası atık olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan
dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi zarar
görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez,
korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup
başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa
her iki akünün (+) kutup başları (+) kutup
başlarıyla, (-) kutup başları ise (-)
kutup başlarıyla birleştirilir. Her iki
akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi
yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla
basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip,
marş motoru çalışmıyorsa akü kutup başları
gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant
kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır.
Kayış koparsa vantilatör pervanesi -
devirdaim pompası ve şarj dinamosu
hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya
başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından
vantilatör kayışı ile aldığı mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı
araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu
bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün
ürettiği elektriğin volt ve akımını
ayarlar. Aracın devri arttıkça
alternatörden çıkan akım ve voltajı
ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini
şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel
elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör
yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak"
şarj ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından
çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü
zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası
yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek
olabilir ya da alternatör kablo
bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen
kapatılması gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses
gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı
çok olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya
akü su kaybı fazlaysa veya konjektör
arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz
lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar,
kablolar, farlar, park lambası, sis
lambası, plaka lambası, gösterge lambası,
iç aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma
lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren
ikaz lambaları, geri vites lambası, korna
bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda
bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi gibi
elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları,
sigortalar, açma kapama düğmeleri ya da
kolları, ve alıcı olarak da ampuller
bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup
başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir
parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da
hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık
olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası
yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı
amperde sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı
göstergesi müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren
müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa,
yanmayan lambanın ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı
yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo
bağlantısı gevşemiş veya paslanmış
olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda
sistemi korumaktır.
GÜÇ
AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft,
diferansiyel, akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü
arttırmak, kendine gelen hareketi 90
derece kırıp akslar yardımıyla
tekerleklere iletmek, virajlarda içteki
tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek
kolay ve rahat viraj almayı temin
etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites
kutusu arasındaki irtibatı keserek vites
değiştirme olanağı sağlayan aktarma
organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini
tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü
ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj
pedalı üzerinde devamlı durursa debriyaj
balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar
gaz verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj
kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese
geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına
basılır.
Araç geri vitese takılmak istendiğinde
takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak
çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli
yağı kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa,
debriyaja tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj
balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ
kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da
her 10.000 km'de yer değiştirilerek
aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu
demek olan balans oluşursa araçta titreşim
oluşur. Bu titreşimler en çok direksiyon
simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca el
freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa
lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar
ve araç titrer. Aracın lastikleri araca
binileceği zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan
lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin
ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı
artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik
ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli
lastik takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı
sabitlemek için kullanılır. El freni
kopmuş ise el freni tutmaz. El freni
çekili durumda unutulup yola devam
edilirse kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları
şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere
ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken
direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren
mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın hızı
azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya
azalmış hatta fren ayarları gecşek
olabilir. Fren sistemine yağ sızmış
olabilir. Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda
bırakılırsa fren balataları donarak
yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa
hidrolik yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka
tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket
ettirilemiyorsa el freni çekik
olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren
ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse
frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada
hareket halinde iken motor stop
ettirilirse asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç göstergesi
basınç göstermiyorsa araç olduğu yerden
kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN
SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü
sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon
mili, sonsuz dişli, sektör dişli, rot,
eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin
bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol
edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa
servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/
rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi
ayarları vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin
aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile
direksiyon kutusu arızaları da
direksiyon boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler
içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava
basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç
tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle
birleştirildiği sistemdir. Yaylar (helezon
yay), yaprak yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda
makaslar ise genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe
titreşimleri üzerine alır. Yayların
salınımını amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına,
suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik
hava basınçlarına, ışık ve ikaz
sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör kayışı
gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin
ve kutup başlarındaki oksitlerin sodalı su
ve sıcak su ile temizlenmesine, plakaların
1 cm üzerine kadar saf su ilave
edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık
tutulmasına, kışın akü donmasın diye akü
tam şarj ettirilir, dijital göstergeli
araçta asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst
kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa akü
kutup başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup
başına değen bir madeni parça konsa akü
kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı
yapılırken sökülen parçalar gaz yağı ile
temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk
kullanım süresine rodaj denir. Rodaj
süresi çalışan parçaların birbiriyle
alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı
sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz,
motor tam güç konumunda çalıştırılmaz,
uzun süre sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec
hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış
havanın üzerine enjektörden yakıt
püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde
günlük yaplacak işlerden biri mazot-su
ayırıcısı veya filtre ya da yakıt
deposundan yakıt sisteminin suyunun
alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden
yakıt püskürtmekle olur. Enjektörler
kendilerine enjeksyon pompasından gelen
mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış
havanın içine püskürterek yanmayı
sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile
depodan gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni,
hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın
nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah
çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre
ve hava filtresine bakılır. Ayrıca dizel
motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt
filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel
motoru kolay çalıştırabilmek için
kızdırma bujileri kulanılır. |